چرا بحث کردن با انسان های احمق بی فایده است؟ ✍️محمدباقر تاج الدین✅فراوان شنیده ایم که بحث کردن با انسان های احمق بی فایده است اما با این وصف کم و بیش هم می بینیم و می شنویم که هنوز عده ای با همین افراد احمق وارد بحث می شوند و خودشان را خسته و فرسوده و صد البته خشمگین می کنند. در مواردی شاید گریزی از این بحث کردن ها نباشد. برای مثال هنگامی که ما در حلقه ای از بستگان و آشنایان قرار گرفته ایم که در میان آنان احمق هایی هستند ناخواسته وارد بحث با آنان می شویم با آن که می دانیم بحث کردن با آن ها هادامه مطلب

به قلم دکتر نعمت الله فاضلی✅ "جنگ جذاب" متناقض می نماید؛ مثل شور شیرین، نور تاریک و سیاهی سفید یا زهر زندگی بخش. اما جنگ ها برای آدمیان و جوامع جذاب اند. هر چند به آن اذعان نداریم. کسی خودش را جنگ طلب نمی داند، حتی خلبانی که بمب های اتمی را روی خانه و کاشانه ژاپنی ها ریخت. "سراغم را از جنگ بگیر؛ نامه هایی از جنگ جهانی دوم" (۱۴۰۴) را بخوانید. حیرت می کنید. نامه های خلبانان، سربازان و افسران آمریکایی و اروپایی جنگ جهانی دوم به خانواده های شان است. دریاسالار ترنر پیشگفتار کتاب را با این جمله آغازادامه مطلب

جامعه شناسیجای خالی پژوهش های علمی در ارتباط با زلزله سرپل ذهاببه قلم فرزاد نسیمی پور⭐️چند روز پیش هشتمین سالگرد زلزله مهیب و ویرانگر سرپل ذهاب بود. ۲۱ آبان برای بیشتر مردم ایران یک روز عادی مثل روزهای دیگر است اما برای مردم سرپل ذهاب یادآور یک رخداد تلخ و هولناک است. اگرچه هشت سال از آن زمان گذشته است و تب و تاب ها فرونشسته است اما به هر صورت این روز و اتفاقات بعدی آن، بخشی از تاریخ همیشگی سرپل ذهاب خواهد ماند. زلزله سرپل ذهاب از آن جهت تاریخی است که یک متغیر مهم در سرنوشت شهر سرپل ذهاب بوده و ادامه مطلب

جامعه شناسیبحث، بحث قدرت زندگی کردن استبه قلم: زهرا نجاتیوقتی گرانی بر زندگی چنگ می‌اندازد، تنها عددها بالا نمی‌روند؛ آرزوها هم خرد می‌شوند. برای مادری که پول خرید شیر را ندارد، برای پدری که دستمزدش را تا آخر ماه با نفس‌های شماره می‌شمارد، تورم یعنی زخمی که هر روز عمیق‌تر می‌شود. اینجا دیگر بحث "قدرت خرید" نیست، بحث "قدرت زندگی کردن" است.ثروتمندان در برج‌های شیشه‌ای خود، بالا رفتن قیمت‌ها را نه تهدید، که فرصت می‌بینند. سبدهای سرمایه‌گذاری‌شان رنگین‌تر می‌شود، درحالی که سبد خرید فقرا تهی‌تر. این ادامه مطلب

جامعه شناسیسیاست جمعیتی، بدون فهم زندگی قابل زیستن، به بن‌بست می‌رسدبه قلم دکتر علی ربیعیسال‌هاست که درباره جمعیت در ایران سخن گفته می‌شود؛ اغلب با زبان نگرانی، هشدار و عدد. اما تجربه دو دهه سیاست‌گذاری به ما نشان داده است که مسئله جمعیت، صرفاً مسئله شمار موالید یا نسبت سالمندان نیست. آنچه امروز با آن روبه‌رو هستیم، نه یک تغییر، بلکه سه دگرگونی هم‌زمان و درهم‌تنیده در ساختار و کیفیت جمعیت ایران است؛ و اگر سیاست‌گذاری فقط یکی از آن‌ها را ببیند، دو لایه دیگر بی‌صدا آن را خنثی خواهند کرد.نخست، با دادامه مطلب

جامعه شناسیموضوع امنیت ایران، امری فانتزی نیستنویسنده:حسین قتیب‏در روابط بین‌الملل، جنگ یک «استثنا» نیست؛ قاعده‌ای است که فقط گاهی به تعویق می‌افتد. صلح اغلب وقفه‌ای کوتاه میان دو بحران است. تاریخ سه قرن اخیر ایران، از سقوط اصفهان تا تهدیدات ترامپ، روایت زندگی در همین منطق سخت و بی‌رحمِ بقاست.‏در نگاه واقع‌گرایان، جنگ یک حادثه استثنایی نیست، بلکه وضعیت عادی سیاست در مقیاس بین‌المللی است. دلیلش هم نه بدذاتی دولت‌هاست و نه سوءتفاهم‌های گذرا، بلکه ساختار نظام بین‌الملل است: جهانی بدون یک اقتدار برتادامه مطلب

جامعه شناسیرسانه و مسئله وجودی ایرانبه قلم: دکتر علی ربیعیبنا بر یافته‌های علمی از طریق پژوهش‌های میدانی و نیز بر اساس گفتگوهای اجتماعی، اولین و مهم‌ترین دریافت جامعه از اصلاحات، تغییر در شیوه حکمرانی رسانه و به خصوص سیاست‌های سازمان صدا و سیما است. علاوه بر اینکه این امر موجب افزایش سرمایه اجتماعی حاکمیت خواهد شد، به اعتقاد من، آزادی رسانه و تغییرات در رویکردهای صدا و سیما آثار مثبتی بر افزایش اعتماد و آرامش داخلی خواهد داشت.یکی از پیش‌فرض‌های مهم برای فهم وضعیت امروز رسانه در ایران، پذیرش اینادامه مطلب

جامعه شناسیاستادان دانشگاه در فهرست نسیه بگیران!به قلم: محمدباقر تاج الدین✅در این روزهای بس دشوار اقتصادی که آه از نهاد همگان برآمده است استادان دانشگاه نیز مستثی نبوده و به شدت تحت فشارهای اقتصادی قرار گرفته اند. یکی از همکاران دانشگاهی در این زمینه گفت که برای خرید برنج به صورت نسیه به خواربار فروشی محل رفتم و خواهش کردم که یک گونی برنج به من بدهد و تا آخر ماه صبر کند که پولش را پرداخت کنم. مغازه دار که مرا می شناخت گفت فکر نمی کردم که روزی برسد استادان دانشگاه هم به صورت نسیه ای کالا بخرند وادامه مطلب

ادامه مطلب

به قلم: دکتر محمد فاضلیتصادف تاریخی ایران را در معرض انتخاباتی زودهنگام قرار داده است. تاریخ همیشه از این بازیها در آستین دارد. گروهها و جناحهای سیاسی نامزد انتخابات معرفی میکنند و برخی خودخوانده نامزد میشوند. من اما فکر میکنم هر حضور و نامزدی، و هر کنشی – حتی عدم مشارکت و تحریم انتخابات – باید متکی به #نظریه_ایران_امروز باشد. مختصر مینویسم از #نظریه_ایران_امروز چه محتوایی را مد نظر دارم.لازم نیست هر نظریه ایران امروز همه محورهای زیر را پوشش دهد، اما باید به بخش قابل توجهی از آنها پاسخهای معنادار و قانعکننده ارائه دهد.نظریه ایران امروز به نظرم در کلیترین سطح پاسخ به سؤالات زیر است:یک. تاریخ طی شده در دو سه سده گذشته، چه ابعاد مهمی از ایران امروز را شکل داده است؟دو. ایران – ورای نام و کیفیت حکومتهایی که در این سدهها بر ایران حکم راندهاند (قاجار، پهلوی، جمهوری اسلامی) – چه ویژگیهایی دارد که بر سرنوشت امروز و آینده آن مؤثر است؟سه. چه توالیها (تشابهات) و چه گسستهایی (تمایزهایی) میان حکومتهای دو سه دهه گذشته وجود داشته و چگونه بر ایران امروز اثر گذاشته و میگذارند؟چهار. ایران امروز (در عصر جمهوری اسلامی) چه خصایصی دارد؟ بالاخص نوع حکومت (فارغ از نام و ژستهایی که حاکمان از خود ارائه میکنند) چه ویژگیهایی دارد؟پنج. ظرفیتهای حکومت فعلی؛ و همبسته حکومت-جامعه فعلی برای پذیرش تغییرات چقدر است؟شش. منطق رفتار حکومت در قبال تغییرات و گشایشهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تحت تأثیر چه متغیرهایی است؟ «همبسته حکومت-جامعه» ظرفیت و نیروی لازم برای شروع، تداوم و پذیرش عواقب این تغییرات را دارد؟ میسازد یا چگونه تأمین میکند؟هفت. ایران امروز از نظر وضعیت «توافق/تضاد فادامه مطلب

به قلم: دکتر نعمت الله فاضلی، اردیبهشت ۱۴۰۳سواد دموکراسی می آورد. باورتان می شود؟ این گزاره ساده و عجیب حاصل ده سال پژوهش ژوزف هنریچ انسان شناس بلندآوازه دانشگاه بریتیش کلمبیا در ونکوور است.قصه روشن است. بی سوادی سیستمی ناکارآمدی و نادانی سیستمی میزاید و این سیستم ها هم برای حفظ قدرت چاره ای جز خودکامگی و استبداد و زورگویی ندارند. همچنین این سیستم ها به دلیل ناکارِآمدی و نادانی، نظام آموزشی را هم ناکارآمد می کنند و موجب گسترش بی سوادی همگانی می شوند. برآیند این وضعیت تقویت و بازتولید خودکامگی و استبداد است.مشکل اصلی کجاست؟ این هم روشن است. ساختار شناختی و مغزی انسان بی سواد فاقد ذهن تحلیلی و انتقادی است و نمی تواند پیچیدگی ها را تجزیه و تحلیل نماید. اجازه دهید به نتایج پژوهش هنریچ نگاهی کنیم.هنریچ و همکارش ابتدا در ۲۰۱۰ نتایج تحقیق شان درباره راز توسعه دموکراسی در جوامع غربی را در مجله نیچر منتشر کردند. آنها گفتند مردمان غربی با دیگران تفاوت دارند و گونه ای انسان متمایز از دیگر مردمان خردمند هستند که توانسته اند سامان دموکراتیک در کشورهای شان تاسیس کنند. نام این گونه را انسان کژدیس نهادند.انتشار این مقاله سر و صدا کرد و هنریچ پژوهش هایش را ادامه داد و در ۲۰۲۰ کتاب" انسان کژگونه؛ دمکراسی، برآیند پانزده قرن کژدیسی جوامع غربی" (۱۴۰۱) را منتشر کرد.پرسش هنریچ معمای جهان امروز است: جوامع غربی دموکراتیک چگونه از دولت های پیشامدرن به دولت های مدرن دموکراتیک رسیدند اما سایر کشورها نرسیدند؟این معمای بزرگ را بسیاری از محققان و متفکران بزرگ کاویده اند، اما پاسخ هنریچ کاملا متفاوت از بقیه است. هنریچ نشان می دهد جوامع دموکراتیک از سال ۵۰۰ میلادی تحولات شان را آغاز کردند و نه از رنسانس درادامه مطلب

به قلم: دکتر محمدباقر تاج الدیندرماندگی آموخته شده (Leaed helplessness) نخستین بار توسط روان شناسی به نام مارتین سلیگمن (Martin Seligman) به کار رفت و منظور از آن شرایطی است که در نتیجۀ اعتقاد فرد مبنی بر این که رویدادها در کنترل او نیستند، در او ایجاد می شود. درماندگی آموخته شده نتیجۀ شکست ها و ناکامی های پی در پی است که افراد با آن ها مواجه می شوند و می پندارند که دیگر کاری از دست شان بر نمی آید و به افرادی ناتوان و درمانده تبدیل می شوند. بنابر نظر مارتین سلیگمن و برخی روان شناسان دیگر این ناتوانی و درماندگی از طریق ارث به کسی نمی رسد بلکه افراد در طول زندگی و بنابر شرایطی آن را می آموزند و از این منظر می توان گفت درماندگی آموختنی و فراگرفتنی است. بحث اصلی در این جا کنترل داشتن یا نداشتن بر امور نیست بلکه بحث اصلی "ادراک" و "پندار" در این زمینه است یعنی ادراک کنترل نداشتن بر امور یا وضعیت موجود است. در چنین وضع و حالی فرد درمانده کوشش می کند وانمود کند که هیچ گونه تسلطی بر امور نداشته و همواره آن دیگران اَند که برای او برنامه ریزی می کنند و از اساس این جامعه است که وی را به چنین شرایطی دچار کرده است و او هیچ کاره است. درماندگی آموخته شده را می توان یکی از منفی ترین حالت هایی دانست که برای اِدراک فرد ایجاد می شود و این ادراک فقدان کنترل بر امور سبب بی میلی و بی انگیزگی شدید در فرد می شود و حتی ممکن است نوعی بی میلی و عدم انگیزش پایدار در فرد ایجاد کند. آنان کم کم به این نقطۀ مهم می رسند که هر چقدر بیشتر کوشش می کنند کم تر نتیجه می گیرند و نه تنها هیچ یک از مشکلات حل و فصل نمی شوند، بلکه بر مشکلات افزوده می شوند. در چنین وضعی افراد از هرگونه کوشش و تلاش دست میادامه مطلب

دکتر سیمین کاظمیادامه مطلب

کتر عباس کاظمی ادامه مطلب

به قلم: دکتر مهران صولتی☘ در روزهای گذشته انتشار سکانسی از سریال افعی تهران که در آن برخورد زننده پیمان معادی با معلم دوران مدرسهاش را به تصویر کشیده بود با موجی از واکنشهای متفاوت در جامعه فرهنگیان روبرو شده است. برخی این سریال را توهین به معلمان تلقی کرده و به تندی از آن انتقاد کردند و بعضی دیگر بر آثار زیانبار تنبیه بدنی در مدارس تاکید و فرهنگیان را به انتقاد پذیری فراخواندند. در این میان اما واقعیتها نشان میدهد که میتوانیم شاهد نوعی تغییر در روشهای تنبیه دانش آموزان در چهل سال گذشته باشیم:✅ دهه شصت: برای همه ما این دهه پیوندی استوار با پدیده تنبیه داشت. معلمان به عنوان سوژههای قدرتمند تغییر که توانسته بودند با بسیج دانش آموزان انقلاب ۵۷ را رقم بزنند اکنون از مرجعیت و احترام فراوانی در جامعه برخوردار بودند. فرهنگ پدرسالاری موجود هم هنوز بهواسطه فردیت های دانش آموزان با چالش جدی روبرو نشده بود، لذا معلمان می کوشیدند تا در نقش یک هدایتگر دلسوز مسیر آینده را به دانش آموزان نشان دهند. کلاسها اگرچه پرجمعیت بود ولی انگیزههای درسی هم فراوان بود. تنبیه جزء ضروریات مدارس تلقی میشد آنچنان که حجم و شدت آن کمتر با اعتراض دانش آموزان مواجه میشد. معلمان دانش آموزان را همچون فرزندان خود میدیدند و چه بسا از سر دلسوزی شلاق را بر دست های آنها مینواختند.✅ دهه نود: این دهه اما متفاوت از گذشته است. مرجعیت معلمان به دلیل تنگناهای معیشتی و تکثر منابع معرفتی دچار چالشهای جدی شده است. امید به آینده رنگ باخته و مدیریت کلاس های پرازدحام و سرشار از دانش آموزان کم انگیزه به بحرانی جدی انجامیده است. همین امر موجب شده که زمام کلاس در برخی اوقات از دستان معلمان خارج و بازگرداندن ادامه مطلب