با نزدیک شدن به زمان ثبتنام کاندید های شورای شهر شهرستانها در شبکههای اجتماعی و رسانههای شهرستان شاهد اسامی متنوع و دارای رنج سنی مختلف و از هر دو جنسیت زن و مرد هستیم که هرکدام با انگیزهای وارد عرصه انتخابات شدهاند که برای نمونه میتوان به چندی از آن انگیزهها اشاره کرد 1-بهعنوان شغل،2- کسب شهرت و معروفیت 3-خدمت به مردم 4-کسب درآمد 5-منفعت عدهای خاص 6-بیاثر کردن یا اختلال در رای یک کاندید پر طرفدار 7-دلایل قومی-قبیله ای
جدای از تائید صلاحیت یا رد صلاحیت این افراد متنوع و کثیر که قصد منتخب شدن را بهعنوان نماینده مردم در شورای شهرستان دارند که خود مقولههای دیگری مثل عدم سوءپیشینه ،اعتقاد به ولایتفقیه،مشخص بودن وضعیت خدمت سربازی،التزام به قانون اساسی،مدرک تحصیل،سن افراد و... را می طلبد ،در این نوشتار سعی شده به دو عامل اساسی در انتخاب کردن افراد بهعنوان منتخب خود و ثبت اسم آنها در برگههای رأی توجه شود که بعدها پشیمانی را از انتخاب هایمان ابراز نداریم.
اولین عامل داشتن دانش کافی در مورد وظایف شورا و شهرداری است:فردی که قصد شرکت در انتخابات شورای شهر دوره پنجم را دارد باید بامطالعه و پیگیریهای شخصی از وظایف آینده خود در حوزه شورای شهر منطقه خود باخبر باشد وگرنه دچار سردرگمی و مورد سواستفاده افراد درگرفتن امتیازهای مختلف و یا در گوشهای از شورا مجبور است زانوی بی اطلاعاتی خود را از وظایف خود در شورای شهر بغل کند و گوشه عزلت را برگزیند.در این بخش به چندین وظیفه فرد در صورت منتخب شدن توسط مردم در شورای شهر اشاره میشود: 1-انتخاب شهردار 2-بررسی و شناخت کمبودهای فرهنگی،اجتماعی،آموزشی،رفاهی و...حوزه انتخابیه 3-نظارت بر حسن اجرای مصوبات و طرحهای مصوب در امور شهرداری و سازمانهای تحت نظارت شهرداری 4-همکاری با مسئولین اجرایی و سازمانهای مملکتی درزمینه های مختلف 5-اقدام در خصوص تشکیل انجمنها و نهادهای مملکتی در زمینههای مختلف 6-تصویب آییننامههای پیشنهادی شهرداری 7-تصویب بودجه ،اصلاح و متمم بودجه سالیانه شهرداری 8-نظارت بر معاملات اعم از خرید،فروش و اجاره که به نام شهرداری در حال انجام است 9-نظارت بر اجرای طرحهای مربوط به ایجاد و توسعه معابر،نامگذاری خیابانها و کوچهها 10-تصویب نرخ خدمات شهرداری مثل کرایه وسایل نقلیه شهری و ... 11-نظارت بر کلیه ورودی و خروجی پولهای متعلق به شهرداری 12-شورا باید هرسال صورت بودجه و هزینه خود را منتشر کند 13-بررسی و تأیید طرحهای هادی و جامع شهرسازی.
اینها تنها نمونههایی از وظایف یک فرد بهعنوان شورای شهر است به همراه دیگر مواردی که ذکر خواهد شد در این نوشتار.زمانی که فردی خود را برای عرصه انتخابات شورای شهر شهرستان آماده میبیند باید دقیق وظایف خود که در وهله اول ما آن را دانش در مورد وظایف خود و شهرداری دانستیم بداند تا بعد از منتخب شدن دچار سردرگمی و بیگانگی با وظایف خود نشود و عملاً فردی بیتأثیر در مجموعه شورای شهر نباشد؛ اگرچه در سال های متمادی شاهد چنین عضوهایی در مجموعه شورای شهر بوده ایم.
از نکات قابلتوجه در حساسیت در انتخاب کردن افرادی بادانش و تخصص کافی این است که با توجه به اینکه شهرستان سرپل ذهاب بهنوعی در مرکزیت سه شهرستان دیگر گیلانغرب-کرندغرب-قصرشیرین قرار دارد و از شهرستانهای نامبرده همواره جمعیت زیادی به شهرستان سرپل ذهاب جهت انجام امور مختلف مراجعه میکنند ،بنابراین انتخاب افراد بادانش و تخصص کافی برای پویایی و نشاط و جذب سرمایههای گردشگری از دیگر مناطق لازم است.از دیگر موارد لازم الذکر اهمیت احزاب موجود در شهرستانها است که با آگاهی بخشی و دادن لیست افراد دارای بیشترین صلاحیت به وزنهای سنگین در جهت انتخابات عقلانیتر و به دور از احساسات قومی -قبیله و در بدترین شکلش خریدوفروش رأی کمک کنند.
در ادامه بحث به دومین موضوع بازمیگردیم که در اول نوشتار به آن اشاره شد یعنی ((تخصص گرایی در شورای شهر)) و انتخاب افراد متخصص برای این منصب.از مسائل مهمی که در شورای شهرستان مکرراً در ادوار مختلف دیدهشده است ورود برخی از افراد غیرمتخصص به شوراست که موجبات ناکارآمدی بیشتر در مجموعه شورای شهر را موجب شده بودند.برنامهریزی مطلوب و کارآمد نیازمند متخصصینی متناسب با مسائل و اولویتهای مختص هر شهر است.کلیه وظایف سیاستگذاری،برنامهریزی و نظارتی شوراها از طریق گروههای مختلف و تخصصی رقم میخورد و هر یک از گروهها باید ترکیبی از افراد بادانش کافی و تخصصهای مرتبط باشد.بنابراین ضرورت دارد که افرادی را منتخب خود قرار دهیم که بیشترین دانش مربوط به وظایف شورا و شهرداری و بیشترین تخصص را درزمینه فعالیتهای شورای شهر داشته باشد.
در ادامه به ذکر چند اولویت در انتخابات افراد شورای شهر میپردازم که میتواند در گروههای مختلف مفید واقع شود:
1-برنامهریزی شهری و مدیریت شهری 2-محیط زیست،بهداشت عمومی 3-عمران و شهرسازی 4-جامعهشناسی و روانشناسی 5-هنر و زیباشناختی 6-حقوق 7-جغرافیای شهری و اقتصاد شهری.غفلت از دانش گرایی و تخصص گرایی در انتخاب افراد جهت منتخب شدن برای شورای شهر و انتخاب افراد بر اساس معیارهای طایفهای،جناحی ،مذهبی و مادی و در بدترین حالتش یعنی خرید رأی با پول یا خوراکیهایی همانند روغن و برنج که در ادوار گذشته در انتخابات مختلف بهوضوح دیدیم و در این دوره هم احتمالاً شاهد باشیم بخصوص در بحث ورود پولهای هنگفت که این موارد میتواند صدمات زیادی را به مردم و سیمای شهر و توسعه عمرانی،فرهنگی و...شهر وارد کند.
برای نمونه بارها دیدهشده است که در شورای شهر با وظایف مشخص و تخصص گرایی مختص خود افرادی بدون کمترین همخوانی با مجموعه شهرداری در انتخابات شرکت و سپس توسط مردم بنا به دلایل موجه خودشان انتخاب شدند که موجبات آسیب به مردم و شهر شدند برای نمونه مورد حادثه پلاسکو.مثال دیگر شرکت ورزشکاران،افراد مذهبی،نظامیان و افرادی که اصلاً دانشی در مورد وظایف شورای شهر ندارند و یا قبلاً تخصصی در زمینه فعالیتهای شورای شهر نداشتهاند که عدم شرکت آنها به نفع توسعه شهرها و اینکه آنها میتوانند در جاهای دیگر و با توجه به تخصص خود فعالیت مفیدتری داشته باشند.
این موارد لزوم بازنگری در انتخابهایمان را در زمینه توجه به تخصص گرایی در انتخابات شورای شهر نشان میدهد.تجربیات گذشته نشان میدهد که افراد ورزشکار،هنرمندان،دانشگاهیان باسواد اینترنتی،افرادی که صرفاً باقدرت پول به میدان آمدهاند،موافقان و مخالفان نمایندگان مجلس،پیمانکاران و بازاریابانی که شهرداری را یک رانت میبینند کمترین تأثیر را در مجموعه شورای شهر داشتهاند که دراین بین استثناهایی وجود داشته که مفید واقعشدهاند.
تخصص فرد کاندید در شورای شهر عبارت است از شناخت و علم کافی فرد کاندید درزمینهانتخابات شورای شهر که این موردی تواند به وسیله فرد در دانشگاه و رشته مرتبط دانشگاهی با شورا و شهرداری باشد نظیر جغرافیا و عمران و اقتصاد شهری و ...یا تجربه کافی و حضور مؤثر در شورای شهر که در زمان حضور خود کارنامه مطلوبی بر جای گذاشته باشد.
اگر در یک نظام سیاسی شهروندان بر اساس تفکر در برهههای انتخاباتی دست به انتخاب بزنند و بر اساس تعقل انتقادهای سازنده خود را بر منتخبین اعمال نمایند،مکانیزم انتخابات منتج به انتخابی کارآمد میشود که در آن رکن اصلی یعنی تفکر انتخاباتی و تعقل حزبی به انتخابی صحیح توسط شهروندان ،احزاب و...کمک خواهد کرد.
درنهایت پیشنهاد میشود که در انتخابات اخیر شورای شهر در پنجمین دورهاش به دو عامل اساسی در انتخاب هایمان یعنی 1-داشتن دانش کافی از وظایف شورا و شهرداری و 2-تخصص در زمینه مسایل شهری و شهرداری در افراد کاندید توجه نماییم و سرلوحه انتخاب هایمان قرار دهیم.
عبدالله رضایی،چاپ شده در روزنامه مردم سالاری به تاریخ شنبه26 فروردین 1396 شماره اول